LỄ HỘI KỲ YÊN ĐÌNH TÂN LÂN - ĐỒNG NAI

Trong 2 ngày 25 và 26/11 (nhằm ngày 23 và 24/10 âm lịch), Ban quản lý và Ban Quý tế di tích đình Tân Lân (P.Hòa Bình – TP.Biên Hòa) tổ chức Lễ Kỳ yên và dâng hương tưởng niệm 293 năm ngày mất của Đức ông Trần Thượng Xuyên (1720 - 2013). Tham dự có đại diện các cơ quan, ban ngành của tỉnh, TP. Biên Hòa, P.Hòa Bình cùng đông đảo nhân dân và du khách.

Đình Tân Lân thờ Đức ông Trần Thượng Xuyên là người có công khai khẩn vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai thành một vùng kinh tế phát triển, mở mang các ngành nghề nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương nghiệp… Mặt khác, ông còn là một dũng tướng thao lược của Chúa Nguyễn, nhiều lần cầm binh đánh giặc, giữ an bờ cõi, mở rộng biên cương nước Việt; được Chúa Nguyễn ban danh hiệu cao quý “Nguyễn Vi Vương, Trần Vi Tướng, đại đại công thần bất diệt”; các vua Minh Mạng, Thiệu Trị phong là “Thượng Đẳng Thần”.

Cung thỉnh sắc Đức ông đi chu du

Sau lễ dâng hương Đức ông Trần Thượng Xuyên đến phần lễ Kỳ yên với mục đích cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu, sản xuất phát triển, nhân dân ấm no và để tưởng nhớ công ơn của các anh hùng đã hy sinh năm xưa.

Với các nghi thức lễ truyền thống của đình làng Nam Bộ như: Nghi Thượng kỳ; Nghi Tỉnh sanh (Thỉnh sanh); Nghi Tiền hiền, Hậu hiền; Nghi thức cúng Đoàn cả (đàn cả)... Ngoài phần lễ, phần hội cũng diễn ra nhiều hoạt động như: hát tuồng; múa lân... Đây là một trong những sinh hoạt văn hóa đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng, đời sống của người dân được gìn giữ và duy trì qua nhiều biến thiên của lịch sử, trở thành một nét sinh hoạt văn hóa tinh thần của người dân. Đây cũng là dịp để dân làng họp mặt, trao đổi công việc gia đình, làm ăn buôn bán, kinh nghiệm lao động sản xuất, mùa màng.

Trí Nghị

Nguồn: https://www.vhttdlkv3.gov.vn

Xem thêm ....

LỄ HỘI ĐANG BỊ HÀNH CHÍNH HOÁ

Nếu như thực hành lễ hội Gióng ở đền Phù Đổng, huyện Gia Lâm còn giữ nguyên được các giá trị vốn có, thì việc thực hành lễ hội tại đền Sóc, huyện Sóc Sơn đang làm cho nhiều người băn khoăn. Bởi trong quá trình thực hành lễ hội đã có nhiều thay đổi. Cụ thể, quy trình tổ chức Hội Gióng có thêm lễ khai mạc, bế mạc, lễ vật trong lễ hội cũng được Trung tâm quản lý khu du lịch - di tích đền Sóc Sơn đề xuất thay đổi. Nếu như từ năm 1988 đến 2011, “Thần mã” của thôn Phù Mã, xã Phù Linh là biểu tượng ngựa sắt để tế Thánh, thì đến năm 2012 đã được chuyển thành ngựa đan tre để “hóa” cùng voi. Hay việc rước cầu của thôn Xuân Dục không có trong kịch bản hội Gióng đền Sóc Sơn, nhưng cũng được đưa vào lễ hội từ năm 2000. Nghi thức Chém tướng giặc - một trong những nghi lễ chính của lễ hội, đồng thời là một cao trào của Hội Gióng, nhưng tại Hội Gióng Sóc Sơn năm 2014 không còn nghi thức này nữa. Tướng sau khi được đưa lên sân Rồng (đền Thượng) làm lễ, thay vì được cõng lên núi Chém Tướng để thực hiện nghi thức, thì lại được đưa vào hậu cung.

Lễ hội Gióng tại đền Sóc (xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn).

Trước thực tế này, nhiều nhà nghiên cứu văn hóa băn khoăn đặt câu hỏi về ảnh hưởng của những thay đổi đó đến giá trị của Hội Gióng; việc thay đổi có nhận được sự đồng thuận của cộng đồng hay không? Các giá trị của lễ hội nếu cứ bị thay đổi như thế liệu có còn thu hút được khách du lịch hay không? Bởi thực tế, cái hay, cái hấp dẫn của Hội Gióng chính là những giá trị truyền thống gắn với công lao đánh thắng giặc Ân của Phù Đổng Thiên Vương, được người dân gìn giữ từ đời này sang đời khác tạo nên những khác biệt so với các lễ hội khác.

Bài học về thực hành lễ hội ở nhiều địa phương khác thời gian qua đã cho thấy do ý thức chủ quan và khách quan khiến lễ hội mất đi nhiều yếu tố dân gian. Cả phần nghi lễ lẫn các trò chơi trong ngày hội bị biến đổi theo xã hội hiện đại, làm cho bản sắc của lễ hội không còn nguyên vẹn.

Cộng đồng chính là người nắm giữ và thực hành di sản. Vì vậy, trong thực hành lễ hội, cộng đồng luôn đóng vai trò quan trọng. Sự thay đổi trong thực hành lễ hội Gióng ở đền Sóc Sơn có một phần do các nghi lễ bị “hành chính hóa”. Ngược lại, Hội Gióng ở đền Phù Đổng (huyện Gia Lâm) cơ bản vẫn giữ nguyên cách thức, quy trình vận hành, tổ chức theo nghi thức truyền thống. Ban quản lý di tích đền Phù Đổng gồm lãnh đạo xã Phù Đổng, ban, ngành, đoàn thể trong xã và đại diện của các thôn. Tuy nhiên, nhân sự đều là người làng Phù Đổng, đã có nhiều trải nghiệm về Hội Gióng từ nhỏ và là thành viên của cộng đồng Hội Gióng. Điều quan trọng, Ban quản lý rất chú trọng bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, quan tâm đến thực hành di sản cũng như con người nắm giữ di sản ấy. Nhờ có Ban thường trực của đền mà quy tắc vận hành của hội vẫn được duy trì, các ông Hiệu thực hành nghi lễ nghiêm túc. Vì vậy, Hội Gióng đền Phù Đổng mang những đặc thù riêng, thể hiện tính chất hào hùng của một hội trận. Việc thực hành lễ hội được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, người đi sau luôn được người đi trước hướng dẫn, chỉ bảo.


Lễ hội Gióng đền Phù Đổng - Gia Lâm - Hà Nội

Theo ông Nguyễn Văn Huy, chuyên viên Trung tâm nghiên cứu và phát huy giá trị di sản văn hóa, cộng đồng phải được khuyến khích, tạo điều kiện để chủ động tham gia trong vai trò chủ thể văn hóa. Mọi hoạt động bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể đều không thể thành công nếu không có sự tham gia của cộng đồng. Tất cả các việc giảm thiểu vai trò của cộng đồng hoặc việc làm sai lệch thực hành di sản đều làm giảm giá trị của di sản và giảm sức hấp dẫn du khách.

Với Hội Gióng tại đền Sóc Sơn và đền Phù Đổng, việc không làm biến đổi giá trị thật của di sản, phát huy vai trò đích thực của cộng đồng, tạo cơ hội cho cộng đồng tự giới thiệu về di sản và đa dạng hóa các trải nghiệm di sản sẽ là nhân tố bảo đảm phát triển du lịch bền vững.

QUANG HUY - NHÂN DÂN

Nguồn: http://www.thanhgiong.org/

Xem thêm ....

LỄ HỘI BÀ CHÚA XỨ

Lễ Hội Bà Chúa Xứ (LHBCX) 

LHBCX hay còn gọi là Lễ Vía Bà tuy không phải là một lễ hội truyền thống phổ quát như LHKY, nhưng lại là một lễ hội lớn nhứt ở Nam Bộ  mang sắc thái thiêng liêng và ngày càng ăn sâu vào niềm tín ngưỡng không những của người dân Nam Bộ mà cho cả nước. LHBCX tuy diễn ra ở một địa phương nhưng thu hút người cả nước tụ về đây như  một cuộc hành hương về miền đất thiêng. Không phải chỉ có dân miền Tây Nam Bộ mà còn có người từ Saigon, Tây Ninh, thậm chí tận Khánh Hòa, Quảng Nam, Đà Nẳng, cả Hà Nội, Hải Phòng. Trong những ngày vào hội, suốt đoạn đường 7 km từ thị xã Châu Đốc đến núi Sam thật là « ngựa xe như nước, áo quần như nêm »

Bà ChúaXứ là ai ? Tại sao LHBCX lại thu hút con người mạnh mẽ như vậy?

Theo truyền thuyết dân gian miền Thất Sơn (An Giang) thì Bà Chúa Xứ là một nữ thần cai quản xứ Châu Đốc. Truyền thuyết kể rằng : Một đêm vào thời xa xưa, cách đây 200 năm, các bô lão vùng núi Sam đều nằm mộng thấy có một nữ thần xinh đẹp tự xưng là Bà Chúa Xứ Châu Đốc bảo họ hãy chọn 9 cô gái đồng trinh cho tắm rửa sạch sẽ, ăn mặc đẹp rồi lên đỉnh Thiên Cấm Sơn (tức núi Cấm, ngọn núi cao nhất trong dãy Thất Sơn) để rước bà về lập đền thờ ngay chân núi Sam (ngọn núi nhỏ nằm bên cạnh núi Cấm) thì Bà sẽ phù hộ cho dân chúng an lành và làm ăn phát đạt. Sau đó, dân chúng vùng Vĩnh Tế(tức vùng núi Sam) họp bàn và thực hiện điều dặn như trong  giấc mộng . Hiện nay, đền Bà Chúa Xứ nằm cách thị xã Châu Đốc 7km, trên đường Châu Đốc-Tịnh Biên, thuộc tỉnh An Giang. Tượng Bà Chúa Xứ bằng đá , ở tư thế ngồi, khuôn mặt phúc hậu,mắt nhìn thẳng phía trước.

Đền thờ BCX hiện nay là do vợ của Thoại Ngọc Hầu xây dựng. Nguyên dưới thời vua Minh Mạng,  ông Nguyễn Văn Thoại được giao trọng trách trấn giữ biên cương Tây Nam, giáp giới với Lục Chân Lạp (sau đó ông được phong chức Hầu nên mới gọi là Thoại ngọcHầu). Lúc ấy, bọn « giặc cỏ » từ Cao Miên thường tràn xuống quấy phá nên Thoại Ngọc Hầu phải nhiều lần diều quân dẹp loạn. Lần nào đi đánh giặc là bà vợ của Thoại Ngọc Hầu cũng đều đến bàn thờ của Bà Chúa Xứ khấn vái , nên sau khi loạn lạc chấm dứt, để nhớ ơn BCX, vợ của Thoại Ngọc Hầu mới cho xây lại đền thờ BCX khang trang, to lớn hơn.

LHBCX diễn ra hàng năm từ ngày 23 đến 27 tháng tư âm lịch, trong đó ngày chánh vía là ngày 25. Tiến trình lễ hội Bà Chùa Xứ được tổ chức như sau.

– Buổi lễ đầu tiên được cử hành vào lúc 0 giờ đêm 24 rạng 25 được gọi là lễ Mộc Dục (tức lễ Tắm Bà). Trước hết, 2 ngọn nến lớn ở trước tượng BCX được thắp sáng lên, rồi ông Chánh Bái trong áo dài khăn đóng chỉnh tề nghiêm trang bước đến chánh điện cùng các vị bô lão thắp nhang, dâng rượu, dâng trà và mời « Bà Chúa đi tắm ». Sau đó bức màn vải viền ren có thêu bông hoa sặc sỡ được kéo ngang qua bàn thờ  để che kín tượng Bà. Một nhóm 4 cô gái đồng trinh đã được tuyển chọn bước vào trong màn, chuẩn bị tắm cho Bà Chúa. Họ lần lượt tháo mão, cởi áo đai để lộ toàn thân pho tượng vị nữ thần. Nước dùng để tắm cho Bà là nước thơm ngâm hoa lài, quế và pha thêm nước hoa, đựng trong một cái chaâu to bằng đồng. Các cô gái đồng trinh lần lượt « tắm Bà » bằng cách nhúng những chiếc khăn mới vào chậu nước thơm lau đi lau lại trên toàn thân bức tượng cho đến thật sạch, không còn một hột bụi mới thôi.

Khi tắm Bà xong, trước khi mặc áo, chít đai, đội mũ cho Bà Chúa, họ còn phun một loại nước hoa loại hảo hạng lên khắp mình Bà Chúa. Mũ, áo đai cũ phải vứt đi và chỉ dùng mũ, áo đai mới thay vào. Thường lễ « Tắm Bà Chúa » kéo dài chừng một giờ, và trong thời gian nầy, trong chánh điện chỉ có những phụ nữ, tay cầm hoa huệ trắng, quỳ hướng về Bà Chúa đang tắm, niệm kinh khấn vái. Sau khi tượng Bà Chúa đặt trở lại vị trí, sắp xếp lại các vật dụng trên bàn thờ, bức rèm hoa mới được mở ra, khách thập phương mới được vào chánh điện chiêm bái, dâng hương xin « Lộc Bà »

– Lễ thứ hai là « Chánh Tế » (còn gọi là lễ Túc Yết) được tổ chức vào nửa đêm 25 rạng 26, nhưng trước khi vào Chánh Tế phải tổ chức lễ « Thỉnh Sắc » ở lăng Thoại Ngọc Hầu. Từ chiều 24, một đoàn Thỉnh Sắc gồm các bô lão và Ban Quản Trị chỉnh tề trong lễ phục đi từ đền Bà Chúa Xứ đến lăng Thoại Ngọc Hầu, dẫn đầu có đội múa lân, tiếp sau là toán học trò lễ tay cầm cờ phiến đi hầu trước và sau chiềc kiệu Long Đỉnh sơn son thếp vàng để rướcsắcphong Thoại Ngọc Hầu do 4 người khiêng. Lễ Chánh Bái diễn ra theo trình tự từ nghi thức cúng lễ đến xây chầu. Khi vào phần cúng lễ, lễ vật gồm một con heo trắng (đã mỗ, cạo lông sạch sẽ, để thịt sống), một dĩa huyết heo có kèm theo một túm lông heo, một mâm trái cây, một mâm trầu cau và một dĩa gạo, muối. Sau khi dâng lễ vật cúng ngài Thoại Nhọc Hầu, ông chánh bái kính cẩn niệm hương, dâng rượu, đọc văn tế ca ngợi công đức của Ngài  rồi khẫn cầu thỉnh sắc và bài vị của Ngài sang chánh điện của đền thờ Bà Chúa Xứ. Lễ Thỉnh Sắc phải hoàn tất trước khi trời tối. Sắc của vua phong cho TNH làm Thần và bài vị của Ngài được thỉnh lên kiệu Long Đỉnh và đoàn Thỉnh Sắc quay về đền BCX.

Tiếp sau đó là lễ « Xây Chầu » tại nhà Võ ca(nhà ngoài trước khi vào chánh điện). Sau khi làm lễ cầu nguyện Trời Đất thì 3 hồi trống lịnh nổi lên báo hiệu phần hát bội, trình diễn suốt đêm 26.

-Chiều ngày 27 là kết thúc LHBCX bằng lễ « Hồi Sắc » tức là đưa sắc và bài vị của Thoại Ngọc Hầu trở về lăng theo nghi lễ giống như khi Thỉnh Sắc.

Xét cho cùng, LHBCX thu hút mạnh mẽ khách hành hương từ tứ phương tụ về không phải vì thắng cảnh núi Sam, cũng không phải vì tính hiếu kỳ tìm hiểu di tích lịch sử có đền thờ Bà Chúa Xứ, lăng Thoại Ngọc Hầu, chùa Phật Thầy Tây An, mà là chính vì niềm tin của người dân đối với sự linh thiêng của nữ thần.

Và thế giới tuy đã hiện đại khoa học, nhưng lòng người ly tán, con người trầm luân trong tật bịnh, khổ ải thì niềm tin tôn giáo, có khi  như mê tín, dị đoan vẫn  là sức mạnh tinh thần và tâm linh để con người tìm an ủi hay giải thoát .

Nguồn: http://tourdulichxuyenviet.vn và tham khảo hình ảnh

Xem thêm ....

KHAI HỘI MÙA THU - LỄ HỘI CÔN SƠN NĂM 2017

Sáng 6/10, tại Di tích Kiếp Bạc (thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương), Ban Tổ chức Lễ hội mùa Thu Côn Sơn - Kiếp Bạc đã tổ chức Lễ tưởng niệm 717 năm Ngày mất của Anh hùng dân tộc Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn (1300-2017) và Khai hội mùa Thu Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2017.

Ông Lương Văn Cầu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương đọc diễn văn tưởng niệm 717 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn và Khai hội mùa thu Côn Sơn – Kiếp Bạc năm 2017.
Tại lễ tưởng niệm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương Lương Văn Cầu đã đọc diễn văn tưởng niệm ôn lại thân thế, sự nghiệp của Anh hùng dân tộc Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn.
Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn sinh khoảng năm 1228, thuộc dòng dõi tôn thất quý tộc nhà Trần. Từ nhỏ, ông đã nức tiếng là người có dung mạo khôi ngô, thông minh xuất chúng, thông kim bác cổ, văn võ song toàn. Dưới sự lãnh đạo tài tình của Quốc Công Tiết Chế Trần Hưng Đạo, quân dân Đại Việt đã ba lần đánh bại hàng vạn quân Nguyên Mông xâm lược hùng mạnh. Năm 1258, quân Mông Cổ xâm lược nước ta, ông đã dẫn dắt binh lính đập tan cuộc tấn công của quân Mông Cổ lần thứ nhất.
Năm 1285, quân Nguyên Mông ào ạt tấn công vào phía Bắc và vượt biển đánh từ vùng Thanh Hóa - Nghệ An trở ra, một lần nữa, Trần Quốc Tuấn đã thể hiện tài năng quân sự xuất chúng khi thi hành kế “thanh dã”- vườn không nhà trống, rút quân bảo toàn lực lượng trước khi tiến hành tổng phản công, giành thắng lợi. Ở lần thứ ba quân Nguyên Mông xâm lược bờ cõi nước ta, chỉ trong một thời gian ngắn từ cuối tháng 12/1287 đến đầu tháng 4/1288, Hưng Đạo vương đã dẫn dắt quân đội nhà Trần đập tan ý đồ bành trướng, xâm lược của quân giặc.

Đông đảo người dân đến dâng hương, tham dự Lễ hội.
Không chỉ biết đến với vai trò là một nhà quân sự thiên tài, Trần Quốc Tuấn còn là một cây bút văn chương sắc sảo. Ông đã soạn hai bộ sách để dạy các tướng lĩnh đương thời là “Binh thư yếu lược” và “Vạn Kiếp tông bí truyền thư”; trong đó, nổi tiếng với bài “Hịch tướng sĩ” đã khích lệ tinh thần yêu nước, căm thù giặc, làm lay động hàng ngàn tướng sĩ. Dưới trướng của ông, nhiều bậc hiền tài đã hết lòng phò vua giúp nước như Trương Hán Siêu, Trần Thì Kiến, Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Chế Nghĩa, Yết Kiêu, Dã Tượng… Tất cả đã tạo thành một đội quân hùng mạnh “vua tôi đồng lòng, anh em hòa mục” làm nên những chiến thắng vẻ vang trong 3 lần đại thắng quân Nguyên Mông xâm lược, giữ vững nền độc lập thái bình cho đất nước.
Hơn 7 thế kỷ đã qua nhưng tư tưởng giữ nước “lấy dân làm gốc” cùng những tri thức quân sự, cách dùng người và lòng trung quân ái quốc của Hưng Đạo Đại Vương vẫn là bài học sâu sắc đối với các thế hệ hôm nay và mai sau. Trong tâm thức mỗi người dân Việt Nam, ông là một Thượng đẳng phúc thần, là đức Thánh Trần.
Lễ hội mùa Thu Côn Sơn - Kiếp Bạc được tổ chức hàng năm nhằm tưởng nhớ công ơn của vị Anh hùng dân tộc, vị thiên tài quân sự kiệt xuất Trần Quốc Tuấn. Năm 2012, Khu Di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt; Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc được ghi danh trong Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Lễ hội quân trên sông Lục Đầu.
Năm nay, Lễ hội diễn ra từ ngày 29/9-9/10 (tức ngày 10 - 20/8 âm lịch) với nhiều nghi lễ đặc sắc như: Lễ rước bộ, Lễ cáo yết, Lễ ban ấn, Hội quân trên sông Lục Đầu, Lễ cầu an và Hội hoa đăng, Lễ giỗ Đức Thánh Trần, liên hoan diễn xướng hầu Thánh, biểu diễn rối nước.
Trước ngày khai hội, vào đêm 5/10, Lễ Khai ấn và ban ấn đền Kiếp Bạc đã diễn ra tại đền Kiếp Bạc.
Tin, ảnh: Mạnh Minh

Nguồn: https://baomoi.com/

Xem thêm ....

LỄ HỘI CHÙA HƯƠNG

Lễ hội chùa Hương: Đây là lễ hội thu hút sự chú ý nhiều nhất của nhân dân cả nước mỗi dịp Xuân về. Theo thông lệ, ngày khai hội từ mồng 6 âm lịch và kéo dài hết tháng 3. Năm nay, ngày khai hội chính thức là 8/2 Dương lịch, được Ban tổ chức hứa hẹn có rất nhiều điểm mới thuận tiện hơn cho du khách tới hành hương, tham quan.


Hội chùa Hương diễn ra trên địa bàn xã Hương Sơn, trong địa phận huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Ngày mồng sáu tháng giêng là khai hội. Lễ hội thường kéo dài đến hạ tuần tháng 3 âm lịch. Vào dịp lễ hàng triệu phật tử cùng du khách khắp 4 phương lại nô nức trẩy hội chùa Hương. Hành trình về một miền đất Phật - nơi Bồ Tát Quan Thế Âm ứng hiện tu hành, để dâng lên Người một lời nguyện cầu, một nén tâm hương, hoặc thả hồn hòa quyện với thiên nhiên ở một vùng rừng núi còn in dấu Phật.

Đỉnh cao của lễ hội là từ rằm tháng riêng đến 18 tháng hai âm lịch. Ngày này vốn là ngày lễ khai sơn (lễ mở cửa rừng) của địa phương. Đến nay nghi lễ "mở cửa rừng" hàm chứa ý nghĩa mới - mở cửa chùa.

Lễ hội chùa Hưng trong phần lễ thực hiện rất đơn giản. Trước ngày mở hội một ngày, tất cả các đền, chùa, đình, miếu đều khói hương nghi ngút, không khí lễ hội bao trùm cả xã Hương Sơn.

Xã Hương Sơn là xã sở tại trực tiếp quản lý các tuyến du lịch. Trước khi vào chùa, du khách phải nghỉ lại ở các làng quanh bến Đục, bến Yến. Vì thế đi hội chùa Hương du khách dễ có dịp hòa mình vào không khí của hội làng truyền thống.

Ở trong chùa Trong có lễ dâng hương, gồm hương, hoa, đèn, nến, hoa quả và thức ăn chay. Lúc cúng có hai tăng ni mặc áo cà sa mang đồ lễ chay đàn rồi mới tiến dùng đồ lễ lên bàn thờ. Trong lúc chạy đàn, hai vị tăng ni múa rất dẻo và đẹp mắt qua những động tác ít thấy ở mọi nơi. Từ ngày mở hội cho đến hết hội, chỉ thỉnh thoảng mới có sư ở các chùa trên đến gõ mõ tụng kinh chừng nửa giờ tại các chùa, miếu, đền. Còn hương khói thì không bao giờ dứt. Về phần lễ có nghiêng về "thiền". Nhưng ở chùa ngoài lại thờ các vị sơn thần thượng đẳng với đủ màu sắc của đạo giáo. Đền Cửa Vòng là "chân long linh từ” thờ bà chúa Thượng Ngổn, là người cai quản cả vùng rừng núi xung quanh với cái tên là "tì nữ tuý Hồng" của sơn thần tối cao. Chùa Bắc Đài, chùa Tuyết Sơn, chùa Cả và đình Quân thờ ngũ hổ và tín ngưỡng cá thần.

Như vậy, phần lễ là toàn thể hệ thống tín ngưỡng gần như là cả một tổng thể tôn giáo ở Việt Nam; có sự sùng bái tự nhiên, có Đạo, có Phật và có cả Nho. Những tính chất tôn giáo có phần bị tình yêu thiên nhiên, tinh yêu nam nữ, tình cảm cộng đồng… tràn đầy chất thẩm mỹ vừa thanh cao, rất trần tục lấn đi. Trẩy hội chùa Hương vì cả tâm hồn và thể xác đều được đắm sâu vào trong mây ngàn cỏ nội. Ngày hội, làng tổ chức rước thần từ đền ra đình. Cờ trống đi trước dàn nhạc bát âm kế theo, trai thanh gái lịch phù kiệu, ông già bà cả thành tâm tiễn thần. Không khí ấy làm tâm linh mọi người sảng khoái. Trong lễ hội có rước lễ và rước văn. Người làng dinh kiệu tới nhà ông soạn văn tế, rước bản văn ra đền để chủ tế trịnh trọng đọc. điều khiển các bô lão của làng làm lễ tế rước các vị thần làng.

Trong suốt những ngày hội là sự nồng nhiệt của tuổi trẻ, là sự thành kính của các bậc cao niên, là sự hoan hỷ mà nam phụ lão ai ai cũng có phần riêng của mình.

Lễ hội chùa Hương là nơi hội tụ các sinh hoạt văn hóa dân tộc độc đáo như bơi thuyền, leo núi và các chiếu hát chèo, hát văn …

Vào những ngày tổ chức lễ hội, chùa Hương tấp nập vào ra hàng trăm thuyền. Nét độc đáo của hội chùa Hương là thú vui ngồi thuyền vãng cảnh lạc vào non tiên cõi Phật. Chính vì vậy, nói đến chùa Hương là nghĩ đến con đò - một dạng của văn hóa thuyền của cư dân Việt ngay từ thuở xa xưa. Và đến nay, ngày hội bơi thuyền ở chùa Hương luôn tạo cảm hứng mãnh liệt cho người đi hội.

Rời con thuyền, giã từ sông nước, con người được hòa nhập vào núi vãn cảnh chùa chiền và bắt đầu hành trình mới - hành trình leo núi. Leo núi chơi hang, chơi động lý thú vui nước đông đảo mọi người tham gia và hưởng ứng.

Trong không khí linh thiêng của ngày hội. Ở bất cứ chỗ nào như sân chùa, sân nhà tổ, hình thức hát chèo đò đều được thực hiện. Các vãi có giọng hay đứng dậy làm động tác chèo đò và hát những đoạn văn trên sáu dưới tám liên quan đến tích nhà Phật. Đây là một sinh hoạt rất được các vãi hâm mộ.

Có thể thấy, trẩy hội chùa Hương không chỉ dừng lại ở chốn Phật đài hay bầu trời - cảnh bụt, mà trước hết là do ở sự tiếp xúc - hòa nhập huyền diệu giữa con người trước thiên nhiên cao rộng. Đó là vẻ đẹp lung linh của sông nước, bao la của đất trời, sâu lắng của núi rừng, huyền bí của hang động… Và dường như đất - trời, sông núi đẹp hơn nhờ tài sáng tạo hình tượng - trí tưởng tượng này lòng nhân ái của con người.

Quan niệm lưỡng hợp biểu hiện ở thế đối ứng hai hiện tượng, hai phạm trù khác nhau mà bên nhau, làm cho cuộc hành trình về nơi thờ Phật dù có lúc vất vả nhưng vẫn đem lại sự cân bằng trong tâm thức và thể lực cho du khách.

Trẩy hội chùa Hương là hành động giải tỏa hòa hợp giữa thực và mơ, tiên và tục - thực là nền tảng, mơ là uất vọng - trên cái nền mùa xuân tươi sáng mà con người Việt Nam chất phác, nhân ái thuở xưa cảm nhận hành động và trao truyền.
Nguồn:http://lehoi.cinet.vn và http://hinhdep.com.vn

Xem thêm ....